Maart 2011
Eind februari 2010 hebben zeven West-Brabantse gemeenten verklaard deel te nemen aan het project ‘Uitrol Methode Familiezorg in West-Brabant’. Het ging hierbij om de volgende gemeentes: Alphen-Chaam, Etten-Leur, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen en Zundert.

De provincie Noord-Brabant heeft rond dezelfde tijd een bedrag beschikbaar gesteld voor het uitrollen van de Methode Familiezorg in West-Brabant. HOOM (Hulp & Ondersteuning Op Maat) heeft zich bereid verklaard mee te werken aan het project. Het Expertisecentrum Familiezorg heeft de opdracht gekregen om zowel de inhoudelijke als de procesmatige begeleiding van het project vorm te geven.

In april 2010 is een start gemaakt met het project om binnen een tijdsspanne van negen maanden (tot en met december 2010) de volgende beoogde resultaten te bereiken:

1. Het informeren van de 18 gemeenten in de regio West-Brabant over de Methode Familiezorg;
2. Het organiseren van een startbijeenkomst;
3. Het regionaal trainen van loketmedewerkers (Wmo) en hun leidinggevenden/ beleidsmedewerkers van gemeenten in de Methode Familiezorg;
4. Het regionaal borgen van de Methode Familiezorg bij de loketmedewerkers (Wmo) en hun leidinggevenden van gemeenten;
5. Het uitwisselen van kennis en ervaringen binnen de regio West-Brabant door een slotbijeenkomst;
6. Het informeren van beroepskrachten in de zorg, die zich bezighouden met mantelzorgondersteuning (kortweg: beroepskrachten in de zorg);
7. Het creëren van draagvlak bij beroepskrachten in de zorg;
8. Het creëren van draagvlak en enthousiasme bij lokale partijen die betrokken zijn bij mantelzorgondersteuning als welzijnsorganisaties, zorgaanbieders, praktijkondersteuners, wijkverpleegkundigen etc.;
9. Het lokaal trainen van beroepskrachten in de zorg;
10. Het lokaal borgen van beroepskrachten in de zorg;
11. Het scheppen van mogelijkheden voor een warme overdracht binnen de zorg.

Bovenstaande beoogde resultaten zijn bereikt.

In deze eindrapportage wordt een inhoudelijke en financiële terugkoppeling gegeven van dit project. Voor het Plan van Aanpak wordt verwezen naar het Projectplan ‘Uitrol Methode Familiezorg in West-Brabant’.

UITVOERING

Start van het project
In maart 2010 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Spoedig bleek dat het merendeel van de portefeuillehouders die eerder voor het project hadden gekozen, hun rol als wethouder verloren of hun portefeuille niet behielden. Dit betekende een ander gezelschap van bestuurders die zich met het project zou gaan bezighouden. Bestuurlijke betrokkenheid, draagvlak en begrip van het project en de Methode Familiezorg was cruciaal voor het behalen van de beoogde resultaten. Om dit te bereiken is op 10 mei 2010 een bijeenkomst in De Boshoeve georganiseerd voor de (nieuwe) portefeuillehouders van de zeven deelnemende gemeenten. De bijeenkomst werd goed bezocht en er is zowel inhoudelijke als procesmatige informatie verstrekt. De bijeenkomst had tot resultaat dat de (nieuwe) portefeuillehouders aangaven de verkozen weg, deelname aan het project ‘Uitrol Methode Familiezorg in West-Brabant’, te willen vervolgen.

De verantwoordelijke ambtenaren (zowel op beleids- als op uitvoerend niveau) zijn benaderd om kennis te maken en procesmatige afspraken te maken over het project. Na deze gesprekken waren de contactpersonen per gemeente (zowel voor de interne organisatie als de projectleider) duidelijk. Op deze wijze kon van begin af aan efficiënt gewerkt worden.

Op 19 mei 2010 vond de regionale startbijeenkomst plaats in De Boshoeve. Het doel van deze startbijeenkomst was het informeren en enthousiasmeren van bestuurders, beleidsmedewerkers, managers, teamleiders en uitvoerende medewerkers van de zeven deelnemende gemeenten voor het project. Daarnaast gold deze bijeenkomst als formele aftrap van het project. De bijeenkomst werd bezocht door 50 personen.

Het regionaal trainen van gemeentelijke medewerkers
Begin juni is gestart met het regionaal trainen van gemeentelijke medewerkers. Het voordeel om deze trainingen regionaal te organiseren was dat het uitwisselen van kennis en ervaringen tussen gemeenten een toekomstbestendige zorgstructuur versterkt. Aan de trainingen deden loketmedewerkers Wmo en Sociale Zaken, backoffice-medewerkers Wmo en Sociale Zaken (consulenten), leerplichtambtenaren, teamleiders Wmo en Sociale Zaken, kwaliteitsmedewerkers Wmo en Sociale Zaken en beleidsmedewerkers mee. Er zijn in totaal zes trainingen in De Boshoeve georganiseerd, drie voor de zomervakantie en drie erna. De trainingen bestonden uit drie dagdelen. In totaal hebben 78 personen deelgenomen.

Het borgen van de trainingen bij gemeentelijke medewerkers
In het Projectplan ‘Uitrol Methode Familiezorg in West-Brabant’ was uitgegaan van het regionaal borgen van de trainingen. Snel werd duidelijk dat gemeenten meer belang hechtten aan borging per gemeentelijke organisatie. De projectleiding heeft dit belang onderkend en op deze wijze gehandeld. Alle gemeentelijke organisaties zijn geborgd, op Roosendaal en Alphen-Chaam na. De gemeente Roosendaal ervaart momenteel een te hoge werkdruk waardoor tijd ontbreekt om te kunnen borgen. Binnen de ambtelijke organisatie van de gemeente Alphen-Chaam bestaat verschil van mening over het belang van borging. Aan beide gemeentes ligt momenteel de vraag voor hoe dit op te pakken.

Het lokaal informeren, trainen en borgen van ketenpartners in de zorg
Nadat de gemeentelijke medewerkers getraind waren, is de stap gezet richting de ketenpartners in de zorg-, hulp- en dienstverlening (thuiszorg, huisartsen, maatschappelijk werk, GGZ, V&V, gehandicaptenzorg, welzijnswerk, MEE, jeugdzorg, CJG, woningbouw en onderwijs). Gemeentes hebben de voor hen belangrijke partijen uit het veld inzichtelijk gemaakt die uitgenodigd moesten worden voor deelname aan het project. Sommige gemeentes kozen voor een selecte groep, andere voor een zeer uitgebreid netwerk van professionele partijen. De gemeente Alphen-Chaam maakte de keuze om naast professionele partijen, vrijwilligersorganisaties uit te nodigen om deel te nemen aan het project. De gemeente Zundert koos voor een extra workshop voor haar Participatieraad.
Om het project te laten landen bij ketenpartners, werden allereerst bestuurders en managers uitgenodigd voor een workshop Methode Familiezorg. Naar aanleiding hiervan werd belangstellenden het aanbod gedaan om enkele van hun medewerkers kosteloos een driedagdeelse training Methode Familiezorg te laten volgen. Hierdoor konden enthousiaste bestuurders en managers het draagvlak onder hun getrainde medewerkers onderzoeken. In het onderstaande overzicht worden de deelnemende professionele partijen aan de driedagdeelse training gepresenteerd.

Naast bovenstaande inzet, is ook aan deelnemers van de Anneville-groep een workshop Methode Familiezorg aangeboden. Ditzelfde geldt voor docenten aan het Vitalis- en Kellebeekcollege teneinde een start te maken met het vervlechten van de Methode Familiezorg binnen het lesprogramma van beide ROC’s.
In totaal hebben 215 personen van ongeveer 95 verschillende organisaties deelgenomen aan één van de 13 workshops. Naar aanleiding van de workshops zijn er 10 trainingen op lokaal niveau gegeven, waaraan 89 personen deelnamen van ongeveer 30 verschillende organisaties.
Tenslotte hebben met geïnteresseerde partijen bilaterale gesprekken plaatsgevonden over de training en borging van de Methode Familiezorg voor hun eigen organisaties. Naast interesse bij professionele partijen uit de zeven deelnemende gemeentes, zijn er ook maatschappelijke organisaties geïnteresseerd in de Methode Familiezorg die niet werkzaam zijn voor één van de zeven gemeenten.

Evalueren
De ervaringen van deelnemers aan de trainingen Methode Familiezorg zijn geëvalueerd door middel van een standaard-evaluatieformulier. Er wordt gevraagd naar de beoordelingen op inhoud, toolkit, trainer, lesmateriaal en locatie. De evaluatieformulieren zijn verwerkt en zijn overwegend positief van aard. In de bijlage worden de uitkomsten per gemeente gepresenteerd.

Presenteren van resultaten
Om het project op passende wijze af te sluiten en de kennis en ervaringen te delen met elkaar, is er op 24 februari in De Boshoeve een slotbijeenkomst ‘Uitrol Methode Familiezorg in West-Brabant’ georganiseerd. Voornaamste inzet tijdens de slotbijeenkomst was deelnemers nogmaals te inspireren voor de Methode Familiezorg. Deelnemers kregen een workshop ‘Het conventioneel denken voorbij’. Vervolgens is er door een panel van deelnemers aan het project van verschillende pluimage gesproken en gediscussieerd over het project en de Methode Familiezorg. De slotbijeenkomst werd na het draaien van de film ‘De kracht van relationeel werken’ afgesloten met een borrel. Tijdens de slotbijeenkomst waren circa 60 personen van de partij.

Om het project ‘Uitrol Methode Familiezorg in West-Brabant’ te verantwoorden richting de zeven deelnemende gemeentes en de provincie Noord-Brabant is een tweetal eindrapportages gemaakt.

Projectorganisatie
Teneinde het project in goede en efficiënte banen te leiden, is een projectorganisatie aangesteld, bestaande uit een projectleider en een secretarieel ondersteuner. De projectleider heeft de volgende taak meegekregen en waargemaakt: ‘de projectleider is verantwoordelijk voor het maken, coördineren, implementeren, evalueren en verantwoorden van het projectplan (regionale en lokale initiatieven). Het enthousiasmeren en het creëren van draagvlak is hierbij een belangrijke taak’. Secretariële ondersteuning werd ingezet om de projectleider te ontlasten en om kostenefficiënt te werk te gaan.